گازپروم می گوید که انتظار می رود ذخایر نفت و گاز وسیعی در زیر آب های قطب شمال کشف شود.
به گزارش نفت تایمز به نقل از شانا، خبرگزاری ریانووستی از مسکو گزارش داد، سخنگوی گازپروم با اعلام این مطلب گفت که این شرکت برنامه های گسترده ای برای منطقه دارد که احتمال می رود با موفقیت همراه باشد.
بقیه مطلب در ادامه مطلب

دانلود کتاب آسیب سازندهای مخزنی

Reservoir Formation Damage, Fundamentals, Modeling, Assessment, and Mitigation (Petroleum Engineering)

دانلود کتاب آسیب سازند مخزنی

اصول مدل سازی برآورد

مهندسی نفت

Reservoir Formation Damage, Fundamentals, Modeling, Assessment, and Mitigation (Petroleum Engineering)

                   جایگاه نفت در علوم مختلف زمين شناسي
بهره‌ گیری از علم زمین شناسی (مبنی برمطالعه سنگ‌ها ازجهات گوناگون) به منظور اکتشاف و بهره برداری از منابع نفت و گاز اساس علم زمین شناسی نفت را تشکیل می‌دهد.مطالعه سنگ‌ها با بهره گیری از شاخه‌های مختلف علم زمین شناسی امکانپذیر است که با نتایج حاصل از این مطالعات و جمع بندی آنها ، سرانجام بکار برد زمین شناسی در شناسایی منابع هیدروکربنی که همان علم زمین شناسی نفت (Peiroleum Geology) می‌باشد، دست خواهیم یافت.

دانلود کتاب کشف و استخراج هیدروکربنها

جهت دانلود کتاب به ادامه مطلب مراجعه نمایید

رخساره رسوبی : مفاهیم و کاربردها

وحيد توكلي 

دانشجوی دکتری رسوب شناسی، دانشگاه تهران         

مفهوم رخساره (facies) از زماني كه زمين‌شناسان در واحدهاي سنگي خصوصياتي را يافتند كه مي‌توانست براي تطابق اين واحدها و در پيش‌بيني وجود ذخايري مانند زغال، نفت و كانيهاي معدني به‌كار رود، مورد استفاده قرار گرفته است. اما مفهوم جديد اين واژه اولين بار توسط گرسلي (1838،Gressly) معرفي گرديد. در اين تعريف رخساره به مجموعه مشخصات خاص يك واحد رسوبي اطلاق گرديد. اين خصوصيات در ابتدا تنها شامل مشخه‌هاي ليتولوژيكي و فسيل‌شناسي بود. اين خصوصيات شامل رنگ، لايه‌بندي، تركيب، بافت، ساختهاي رسوبي و ضمائم فسيلي مي‌گرديد. از آنجا كه از همان زمان تفاوت در خصوصيات فسيلي و سنگي قابل ملاحظه بود، دو نوع متفاوت رخساره‌اي رخساره‌سنگي (lithofacies) و رخساره‌زيستي (biofacies) از يكديگر متمايز گرديد.

آشنايی با رشته زمين­شناسی نفت(Petroleum Geology)

زمين­شناسی نفت يکی از شاخه­های علم زمين­شناسی در مقطع کارشناسی ارشد و دکتری می­باشد که هدف آن ارائه خدمات اکتشافی به بخش بالادستی صنعت نفت می­باشد. دانشجويانی که قصد ادامه تحصيل در اين گرايش را دارند لازم است که پيش زمينه خوبی در زمينه علوم کامپيوتر، رياضيات، تجزيه و تحليل داده­های اکتشافی و زبان انگليسی داشته باشند. دروس لازم برای کنکور کارشاسی ارشد با ضرايب مربوطه عبارتند از:

زمين­شناسی نفت (3)، زبان انگليسی (2)، رسوب شناسی (2)، چينه­شناسی (2) و زمين­­شناسی ايران (1).

دروس دوره کارشناسی ارشد اين رشته عبارتند از: ارزيابی سازندهای نفت دار، زمين­شناسی تحت الارضی، زمين­شاسی نفت پيشرفته، ژئوفيزيک کاربردی (تفسير داده­های لرزه­ای)، تحليل حوضه­های رسوبی، ژئوشيمی آلی، آشنايی با نرم افزارهای علوم زمين، سنگ­شناسی رسوبی پيشرفته (آواری و کربناته)، مبانی مهندسی نفت، زمين­شناسی ساختمانی کاربردی، چينه­نگاری سکانسی، ميکروفاسيس و بيوستراتيگرافی.

دروس دوره دکتری اين رشته عبارتند از: برداشت و پردازش داده­های لرزه­ای، تفسير داده­های لرزه­ای (بازتابی و انکساری)، رياضيات مهندسی، زمين آمار، مخازن ترکدار طبيعی و تحليل حوضه­های رسوبی.

گرايش نفت به نوبه خود به سه زيرشاخه تخصصی­تر تقسيم بندی می­شود که عبارتند از پتروفيزيک، ژئوشيمی آلی و ژئوفيزيک مخزن. دانشجويان با گذراندن پايان نامه خود در هر يک از سه زمينه فوق می­توانند به عنوان متخصص در آن زمينه شناخته شوند.

در گرايش پتروفيزيک به ارزيابی و تفسير خواص فيزيکی سنگهای مخزن شامل تخلخل، تراوايی، حجم شيل، فشار مويينگی، شعاع گلوگاههای تخلخل، درصد اشباع شدگی سيالات مخزن، مرزهای تماسی، زونهای توليدی خالص و ناخالص، مدلسازی استاتيک مخزن، تعيين حدود برش و ... با استفاده از ارزيابی و تفسير لاگهای چاه­پيمايی معمولی، نمودارهای چاه­پيمايی ويژه، نمودارهای تصويری چاه، داده­های مغزه معمولی و ويژه، تست­ چاه و از اين قبيل پرداخته می­شود. دانشجويانی که به اين گرايش علاقه دارند می­بايست در زمينه تعبير و تفسير لاگهای پتروفيزيکی و ارتباط آنها با داده­های مغزه و سايزميک و شناخت نرم افزارهای پتروفيزيکی قوی بوده و ترجيحاً با يک بان برنامه نويسی آشنا باشند.

در گرايش ژئوشيمی آلی به توصيف ژئوشيميايی و منشا لايه­های توليدی نفت با استفاده از ارزيابی و تحليل داده­های ايزوتوپی منشا يا مخزن، داده­های حاصل از پيروليز راک-اول مانند شاخص هيدروژن، شاخص اکسيژن، شاخص توليد و زايش نفت، محتوای کل کربن آلی، داده­های گازکروماتوگرافی، اسپکترومتر جرمی-گاز گروماتوگرافی، داده­های حاصل از تقطير سوکسله (Soxhelet) و ... پرداخته می­شود. افرادی که علاقه دارند در اين زمينه فعاليت نمايند می­بايست در زمينه تحليل داده­های ژئوشيميايی، برقرای ارتباط بين آنها و داده­های توليدی و دانش
نرم افزاری قوی باشند.

در گرايش ژئوفيزيک مخزن با استفاده از تعبير و تفسير داده­های دوبعدی، سه بعدی و چهاربعدی لرزه­ای، داده­های زمين مغناطيسی، گرانی سنجی و الکتريکی به توصيف خواص مخزنی مخازن هيدروکربنی پرداخته می­شود. بخصوص تفسير داده­های لرزه­نگاری بازتابی نقش مهمی در اکتشاف تله­های نفتی ساختمانی و چينه­ای و شناخت خواص فيزيکی آنها دارد. افرادی که در اين زمينه فعاليت می­نمايند بايستی دارای پيش زمينه خوب زمين­شناسی ساختمانی و چينه نگاری سکانسی لرزه­ای بوده و با نرم افزارهای پردازش و تفسير داده­های لرزه­ای آشنا شوند.

برخی از نرم افزار­های بزرگ نفتی که در صنعت نفت دنيا استفاده می­شوند عبارتند از:

نرم افزار پتروفيزيکی: Geolog, ELAN, LOGIC, IP, Terra

نرم افزار مدلسازی: Petrel, RMS

نرم افزار ژئوفيزيکی- برداشت: Mesa, Omni

نرم افزار ژئوفيزيکی-پردازش: Promax, Vista

نرم افزار ژئوفيزيکی-تفسير: Charisma, WINPIX, Fugro-Jason

نرم افزار ژئوفيزيکی- برگردان داده­های لرزه­ای: Hampson-Russell, Fugro-jason

برخی از نرم افزارهای علوم زمين زير نيز حالت عمومی در نفت دارند که لازم است دانشجويان با آنها آشنايی داشته باشند:

Logplot, Surfer, Rockworks, Geosyn, Tracer, Winlog, SGEMS, Digitizer, Digidata, R2V, Steronet, Triplot, Rose, Lopatin, Basin, IWLG, SegyViever, Jmicrovision, Coordinate-calculator, Vizexreader, Schl. Toolbox.  

دانشجويانی که در اين رشته تربيت می­شوند قادرند در ادرات زمين­شناسی، پتروفيزيک و ژئوفيزيک شرکت­های نفتی مختلف مشغول به کار شوند. شرکت­های مختلف نفتی بزرگ کشور عبارتند از: شرکت نفت فلات قاره ايران، شرکت نفت مناطق مرکزی ايران، شرکت ملی نفت مناطق نفت­خيز جنوب، شرکت نفت و گاز پارس، شرکت مهندسی و توسعه نفت، شرکت ملی حفاری ايران، شرکت نفت خزر و ده­ها شرکت نيمه دولتی و خصوصی ديگر.

هم اکنون رشته زمين­شناسی-نفت در دانشگاه تهران و دانشگاه شهيد چمران اهواز دائر می­باشد. اميد است که دانشگاه با تربيت نيروی انسانی متخصص و متعهد بتواند گامی موثر در رفع نيازمنديهای صنعت نفت کشور بردارد.

                                                                                                                       علی کدخدائی

Oilfield Review is published quarterly by Schlumberger to communicate technical advances in finding and producing hydrocarbons to oilfield professionals. Oilfield Review is distributed by Schlumberger to its employees and clients.

دريافت فایل

تعيين تيپ سنگي در مخازن نفتي با استفاده از دسته‌بندي چندبعدي داده‌هاي لاگ با مثالي از سازند آسماري در ميدان مارون

وحيد توكلي، عبدالحسين اميني

دانشگاه تهران، گروه زمين‌شناسي

زون‌بندي سازندهاي مخزني در ميادين نفتي از اهميت زيادي برخوردار است. به همين منظور تعيين تيپهاي سنگي
(rock types) با خصوصيات مخزني معين، از اولويتهاي مطالعه مخزن است. تعيين تيپ سنگي مي‌تواند بر اساس انواع داده‌هاي در دسترس صورت‌گيرد، اما از آنجا كه داده‌هاي لاگ همواره موجود بوده و تقريباً براي همه چاهها وجود دارند، اين امر بر مبناي داده‌هاي لاگ و با استفاده از سيستمهاي هوشمند متداولتر است. در اين مطالعه با استفاده از نرم‌افزار MATLAB روش جديدي براي تعيين اين تيپهاي سنگي در سازند آسماري مورد بررسي قرار مي‌گيرد كه در آن از فرايندهاي رياضياتي صرف استفاده گرديده و نياز به هيچ نوع آموزش و يا تابع برازشي خاصي نيست و بر اين اساس روش مذكور بسيار دقيق عمل مي‌نمايد.  به دليل وجود مغزه و مقاطع نازک از بخشهاي مختلف سازند آسماري، ضمن انطباق تيپهاي سنگي تعيين شده از روي داده‌هاي لاگ با انواع توصيف شده از مطالعه مغزه ها و مقاطع نازک، ضريب اطمينان اين روش در تعيين تيپهاي سنگي سازند آسماري مورد ارزيابي قرار گرفته است.

 Vahid Tavakoli, Abdolhossein Amini

 University of Tehran

Rock type determination is the most important job in reservoir characterization of oil bearing formations. Rock type may be determined using different data sets but their definition on the basis of wire line logs is most common. By grouping log data in multidimensional space (equal dimensions with number of logs), each point (reading) can be related to a group of data (rock type). High resolution rock typing with reliable conclusions can be inferred with this procedure using pure mathematical formula in which there is no need to regression equations or trainings. Using MATLAB software, this study testifies a new simple method for rock type determination of Asmari Formation in Marun Field. The reliability of method is examined by correlation of resultant rock types with those of inferred from cores. Result from such a correlation indicates the reliability of method in rock type determination.

کاربرد آناليز خوشه اي چند متغيره داده هاي لاگ در تعيين رخساره هاي الکتريکي و زون بندي مخازن نفتي، با مثالي از ميدان مارون

وحيد توکلي، عبدالحسين اميني، قدرت الله حق پرست

زون بندي سازندهاي مستعد مخزن در ميادين نفتي از مهمترين کارهاي پژوهشگران نفت مي باشد. در حال حاضر از پارامترهاي متعددي چون مشخصات سنگ شناسي قابل درک از توصيف مغزه ها و مطالعه مقاطع نازک، عوارض دياژنتيک، اطلاعات به دست آمده از لاگها و نتايج حاصل از بررسيهاي محيطي و سکانس استراتيگرافي براي اين منظور استفاده مي شود. به دليل عدم امکان دسترسي به مغزه و داده هاي لرزه اي در بسياري از چاهها و کيفيت ضعيف مقاطع نازک تهبه شده از خرده هاي حفاري (Cuttings)، در بسياري از موارد اين مهم تنها با تکيه بر اطلاعات به دست آمده از لاگها صورت مي گيرد. در اين مطالعه ضمن برنامه نويسي الگوريتم جديدي از اين فرايند با استفاده از نرم افزار «مت لب» (MATLAB) نسبت به تعيين رخساره هاي الکتريکي (Electrofacies) از روي داده هاي لاگ موجود از سازند آسماري درميدان مارون، اقدام گرديده است. به دليل وجود مغزه و مقاطع نازک از بخشهاي مختلف سازند مورد مطالعه، ضمن انطباق رخساره هاي الکتريکي تعيين شده از روي داده هاي لاگ با انواع توصيف شده از مطالعه مغزه ها و مقاطع نازک، ضريب اطمينان اين روش در زون بندي سازند آسماري مورد ارزيابي قرار گرفته است.

کتاب مخازن شکسته (مخازن شکافته)

Geological Analysis of Naturally

Fractured Reservoirs

دانلود کتاب

 زمين شناسي مخازن هيدروكربوري ايران

بهروز اسرافيلي ديزجي¹ و جواد رباني²

دانشجوي كارشناسي ارشد رسوب شناسي و سنگ شناسي رسوبي دانشگاه تهران¹

دانشجوي كارشناسي ارشد چينه شناسي و فسيل شناسي دانشگاه تهران²

چكيده : كشور ما از لحاظ وجود مخازن هيدروكربوري جزء كشور هاي بسيار غني دنيا محسوب مي شود. ولي با وجود اين  آگاهي ما دانشجويان زمين شناسي و ديگر هم وطنان درباره ذخاير ملي كشورمان بسيار پراكنده و ناچيز است. به طوري كه براي دسترسي به چنين اطلاعاتي بايد دست به دامان مقالات خارجي و قديمي شويم. عدم وجود پايگاه اطلاعاتي ((Data base‏، اكتشاف ميادين جديد در سالهاي اخير، تغيير نام ميادين، فقدان ومشكلات دسترسي به منابع مفيد و به روز شده و عدم وجود گزارش هاي دقيق داخلي در مورد مخازن هيدروكربوري كشور عزيزمان ايران از دلايل اصلي در اين باره است. اگرچه داشتن اطلاعات بسيار جزئي از مخازن ضروري نيست ولي دانستن كلياتي در مورد زمين شناسي مخازن هيدروكربوري كشورمان بسيار حائز اهميت است. اين مقاله سعي دارد با استناد به معتبرترين و جديدترين منابع موجود اطلاعاتي كلي در اين موضوع را در اختيار دانشجويان و علاقه مندان قرار دهد.

بحث

كشور هاي خاورميانه كه شامل ايران، بحرين، عراق، كويت، عمان، قطر، عربستان سعودي و امارات متحده عربي است، ٦٠ در صد مخازن قطعي نفت جهان و ٤٠ درصد مخازن گاز طبيعي دنيا را دارا هستند (Riazi and AliMansoori, 2006). مخازن خاورميانه عمدتاً سن مزوزوئيك، تله از نوع ساختماني، سنگ مخزن كربناته، عمق مخزني متوسط (كمتر از ٥/٤ كيلومتر) و قابليت بازيافت دارند كه در ٦٠ سال اخير اكتشاف يافته اند (Horn, 2003).

كشور ما از لحاظ منابع نفتي و گازي به ترتيب مقام سوم و دوم را در جهان دارد. در واقع ١٠ درصد كل نفت كره زمين (٥/١٣٢ بيليون بشكه) و ١٦ درصد كل گاز كشف شده جهان (٩٧١ تريليون فوت مكعب) در سرزمين ما قرار دارد. تنها كشورهاي عربستان سعودي و كانادا ذخيره نفتي بيشتري از ايران دارند. در مورد مخازن گازي نيز كشور روسيه ركورد بالاتري از ايران را داراست ((Saxton, 2006; Bahmannia, 2006.

تاريخچه توليد اقتصادي نفت در خاورميانه با اكتشاف مخزن نفتي (مسجد سليمان) در سال ١٩٠٨ در ايران آغاز شد. در سالهاي بعد اكتشافات با ميادين نفتي در كويت (١٩٣٧) و عربستان صعودي (1938) ادامه يافت (Riazi et al, 2004).

 قسمت اعظم مخازن ايران در پهنه زمين شناسي زاگرس و حوضه خليج هميشه فارس واقع شده است. در شمال شرق (كپه داغ) و شمال غرب (دشت مغان) كشور نيز اكتشافاتي صورت گرفته است و هم اكنون پي جويي ها براي يافتن مخازن جديدتر در اين قسمت ها نيز در حال انجام است.

برخي از اين مخازن در مرز سياسي بين ايران و كشورهاي همسايه توسعه يافته است. اين مخازن از لحاظ زمين شناسي يكپارچه و از لحاظ مالكيت مشترك است. بزرگترين ميادين نفتي و گازي كشف شده ايران تاكنون جزء مخازن مشترك محسوب مي شوند. ميدان نفتي فوق عظيم آزادگان كه در 80 كيلومتري غرب اهواز و نزديك مرز ايران و عراق واقع است با ذخيره 31 ميليارد بشكه نفت درجا و وسعت 1400 كيلومتر مربع در سال 1378 كشف شده است و احتمالاً يك مخزن مشترك باشد و قسمتهايي از آن تا كشور عراق توسعه يافته باشد. تاكنون فعاليت اكتشافي در اين رابطه در طرف همسايه جهت تأييد اين مسئله صورت نگرفته است. بزرگترين مخزن گازي دنيا (ميدان پارس جنوبي به همراه ميدان شمال قطر) نيز يك مخزن مشترك مي باشد كه به تنهايي ١٩ درصد گاز كل دنيا را در خود ذخيره كرده است سهم ايران از اين مخزن مشترك ٥ درصد (در ميدان پارس جنوبي) و قطر 14 درصد (در ميدان شمال) است (Kessler, 2006).

طي پروژه عظيم انرژي جهان سازمان زمين شناسي ايالات متحده آمريكا (199٨) كل كره زمين به ٨ منطقه انرژي تقسيم شده است. در اين تقسيم بندي ايالت هاي زمين شناسي، نفتي، گازي ايران به ٢٦ زون طبقه بندي شده است. اين زون ها عبارتند از: حوضه كاسپين مياني، حوضه كاسپين جنوبي، حوضه كورا، بلندي هاي قره بغاز-قره قوم، حوضه آمودريا، كوه هاي عمان، حوضه خليج عمان، حوضه رب الخالي، كمان هموكلاين داخلي-مركزي، بالاآمدگي غوار بزرگ، حوضه ويدين-پلتفرم داخلي، حوضه پيش گودال مزوپوتامين، ارس، لسركوكاسوس، حوضه هاي ايران مركزي، ريز قاره ايران مركزي، بلوك لوت و مناطق پست، كمربند چين خورده البرز، افغانستان جنوبي، مكران، بلوچستان، افغانستان مركزي، زون زاگرس رورانده، كمربند زاگرس چين خورده، حوضه پيش گودال مزوپوتامين، كمان قطر (Pollastro et al, 1998).

در حدود ٤٣ درصد مخازن ايران جزء مخازن بزرگ و بسيار بزرگ محسوب مي شود كه تعداد ٦٤ مخزن گازي و نفتي را شامل مي شود. صرفاً از لحاظ تعداد مخازن و بدون توجه به حجم هيدروكربورها تقريباً ٩٠ درصد مخازن بزرگ ايران كربناته و ١٠ درصد ماسه سنگي مي باشد از اين تعداد 12/53 درصد مخازن بزرگ نفتي و  87/46 درصد آن گازي مي باشد ( شكل ٢ و جدول1) (Horn,  2006). به نظر مي رسد از لحاظ حجم هيدروكربوري نيز نسبت مخازن كربناته به ماسه سنگي تقريباً 9 به 1 صادق باشد.

مخازن اهواز، نوروز، فريدون، ابوذر، فروزان، ساختارB ، سروش از مخازن بزرگ ماسه سنگي و برخي از مشهورترين مخازن بزرگ كربناته شامل ميدان پارس جنوبي،آزادگان، آسماري، هفت كل ، بي بي حكيمه و خانگيران است (مراجعه شود به جدول 3).

اكتشاف ميادين هيدروكربوري جديد و توسعه ميادين در حال توليد فعلي، ارائه گزارش هاي دقيق از ذخيره قطعي هيدروكربوري كشورمان را بسيار دشوار ساخته است. اين در حالي است كه برخي حوادث نيز چون بلاياي طبيعي و بعضاً نا آرامي هاي مرزي حمايت شده از طرف كشور هاي استعماري اين ارقام را تحت الشعاع قرار مي دهد براي مثال طي جنگ تحميلي ١٩٨٠ چندين ميدان هيدروكربوري توسط رژيم بعث عراق از بين رفت (Alsharhan and Nairn, 1997).

بسياري از نام هاي ميادين نفتي و گازي ايران بعد از انقلاب اسلامي تغيير يافت و گزارشي دقيق از آن ارائه نشد. گاهاً برخي ميادين داراي دو نام متفاوت مي باشند و يا با تلفظ هاي مختلف بيان مي شوند. براي مثال ميادين كوشك و حسينيه امروزه با يك نام (يادآوران) مصطلح مي باشد يا ميادين ابوذر (اردشير سابق) و دورود (داريوش سابق) از مثال هاي تغيير نامي مي باشد اين چنين تغييرات اسمي اجتناب ناپذير است و در اكثر كشور هاي ديگر نيز رايج مي باشد مثلاً بعد از فروپاشي رژيم بعث عراق ميدان نفتي صدام به آجيل (Ajil) تغيير نام يافت Horn, 2006; Alsharhan and Nairn, 1997)).

در كنار اين مسائل دشواري دسترسي به اطلاعات به روز شده و دقيق، خلأ يك بانك اطلاعاتي براي كشوري كه جز سه كشور اول از لحاظ منابع انرژي هيدروكربوري است را نشان مي دهد. داشتن اطلاعاتي كلي درباره موقعيت و پراكندگي، ذخيره قطعي، نوع تله مخزني، سنگ مخزن، سنگ منشاً، سنگ پوش و معلوماتي از اين قبيل بسيار ضروري است.

بر اساس تخمين مجله نفت و گاز در سال ٢٠٠٥ مخازن قطعي نفتي ايران به ٨/١٢٥ بيليون بشكه (١٠ درصد كل نفت دنيا) رسيده است. با محاسبه گزارش وزارت نفت بعد از كشف ميادين كوشك و حسينيه در ايالت خوزستان ذخيره قطعي  به ١٣٢ بيليون بشكه افزايش يافت. اكثر مخازن نفتي ايران در ميادين بزرگ خشكي (Onshore) در منطقه خوزستان و نزديك مرز عراق قرار دارد. بطور كلي ايران ٤٠ مخزن توليدي بزرگ ( ٢٧ ميدان در خشكي و ١٣ ميدان در دريا (Offshore)) دارد. ميادين نفتي خشكي به ترتيب اهميت و حجم توليد عبارتند از: اهواز- آسماري ، گچساران، بنگستان، مارون، آقاجري، كرنج- پارسي، رگه سفيد، بي بي حكيمه، پازانان. همچنين ميادين نفتي سلمان، دورود ، ابوذر، سيري  EوA وسروش- نوروز به ترتيب داراي مهم ترين مخازن نفتي دريايي هستند ( EIA, 2006).

متد اكتشاف اكثر مخازن هيدروكربوري ايران بررسي هاي لرزه اي و زمين شناسي بوده است ولي در برخي موارد تراوش هيدروكربورها به سطح زمين موجب اكتشاف ميادين شده است براي مثال مخازن مسجد سليمان، نفت شاه، آقاجري، نفت سفيد به اين طريق يافت شده اند. عمدتاً مخازن در ايران داراي تله هاي ساختماني طاقديسي مي باشند و تعدادي نيز تله هاي ساختماني در ارتباط با نفوذ توده هاي نمكي مي باشد (مثلاً ميدان رخش) (Alsharhan and Nairn, 1997).

ايران داراي مخازن شكسته بزرگ و بسيار بزرگي مي باشد كه غالباً سنگ مخزن آنها سازند آسماري با سن اليگو ميوسن مي باشد مخازن آقاجري، بي بي حكيمه، هفت كل، سليمان (كوه آسماري)، كازرون (كوه دشتك)، لالي (كوه پابده-گورپي)، گچساران (كوه پاهين)، پاريس، پازانان، كرنج، پر سياه، مسجد سليمان از اين جمله مخازن هستند همچنين شكستگي گروه بنگستان در مخزن بل حوران و ياماما در مخزن دورود (هر دو به سن كرتاسه) عامل اصلي ايجاد مخزن بوده است (Nelson, 2001; Alsharhan and Nairn, 1997).

عمدتاً شيل ها و سنگ آهك هاي آرژيليتي سازند هاي گورپي و كژدمي سنگ منشأ اكثر ميادين را تشكيل مي دهد در برخي مخازن نيز، سازند گرو، برخي از سازندهاي گروه بنگستان (بويژه سروك و ايلام) و برخي از سازندهاي گروه خامي (بويژه گدون و بخش زيرين سورمه) سنگ منشأ نفت و گاز شناخته شده است. سازند گورپي در ميادين هفت كل، كرنج، مسجد سليمان، نفت شاه ، پرسياه، پاريس، پازانان، مارون، نفت سفيد و سازند كژدمي در مخازن سيروس، بل حوران، نوروز به تنهايي سنگ منشأ مي باشند و در مخازن آقاجري، بي بي حكيمه، بينك، لبه سفيد، رگه سفيد، اهواز و منصوري هر دو اين سازند ها (گورپي و كژدمي) مشتركاً سنگ منشأ را تشكيل مي دهند. در بقيه مخازن چون خرگ ( گدون و گچساران)، كوپل ( گورپي و گروه بنگستان)، مارون و نفت سفيد (گروه بنگستان) ، رستم ( سروك و بخش زيرين سورمه )، رخش ( گدون و بخش زيرين سورمه)، سولابدار (كژدمي و گروه خامي)، بحرگانسار (گورپي، ايلام و كژدمي) سنگ منشأ مي باشند. سنگ منشأ ايالت مخازن گازي حوضه خليج فارس شيل هاي سيلورين زيرين (سازند سرچاهان) است.(Alsharhan and Nairn, 1997).

سنگ مخازن نفتي ايران عمدتاً سن كرتاسه و ترشيري دارد در مياديني مانند ساسان و رخش سازند عرب به سن ژوراسيك سنگ مخزن مي باشد. سازند آسماري در مخازن شكسته و همچنين در مخازن لبه سفيد، رگه سفيد، بينك، خرگ، كوپل، مارون، نفت شاه، نفت سفيد از اصلي ترين سنگ مخازن ايران است. گروه بنگستان (در مخازن بل حوران، آقاجري، بينك، كوپال، مارون، لبه سفيد، نفت سفيد) ، نحر امر، كژدمي، بورگان، سروك، فهليان، گروه خامي، ايلام، عرب، غار،جهرم از ديگر توالي هاي مخزني مهم مي باشند (Alsharhan and Nairn, 1997). برخي مخازن داراي سنگ مخزن ماسه تحكيم‌نيافته هستند كه مخازن سيروس (بورگان) و فروزان از آن جمله مي باشند (Horn, 2006).

سنگ مخزن مخازن گازي ايران عمدتاً سن پرموترياس داشته و در گروه دهرم (سازند هاي فراقون، دالان و كنگان) واقع شده است. توليد مخازن بسيار بزرگ گازي کوه مند، پارس جنوبي و پارس شمالي، نار، دالان، آغار، لامرد، واروي، سمند، کنگان، بندوبست ، هما ، تابناک، شانول وعسلويه در ايران و ساير ميادين در منطقه خليج فارس و کشورهاي پيرامون آن نيز از اين توالي هاي کربناته صورت مي گيرد. بقيه مخازن سني جوانتر دارند همچون ميدان هاي تنگ بيجار در سازند سروك، سرخون در سازند جهرم و عضو گوري، گورزين در سازند آسماري، سازندهاي سروك و فهليان، گشوي جنوبي در سازندهاي سروك، پايده و آسماري، سورو در سازندهاي گدوان و داريان. مخازن پارس جنوبي ، پارس شمالي، كنگان، نار در حوضه خليج فارس و خانگيران ( حوضه شمال شرق) به ترتيب بيشترين حجم گاز را دارا هستند (Bahmannia,2006).   

سنگ پوش مخازن نيز اغلب سازند گچساران و بنگستان بوده و همچنين سازندهاي كژدمي، هيث، بورگان، سروك، گدون، گورپي، گروه خامي، بخش زيرين سورمه، بخش زيرين فارس، جهرم در ميادين مختلف سنگ پوش مي باشند. سازند گچساران در هفت كل، كرنج، مسجد سليمان، پرسياه، پاريس، پازانان، آقاجري، بي بي حكيمه، بينك، خرگ، لبه سفيد، مارون، نفت سفيد، رگه سفيد، اهواز، ميدان گچساران ، منصوري، نفت شاه سنگ پوش مي باشد. سازند بنگستان هم در ميادين بل حوران، نفت سفيد، آقاجري، بينك، لبه سفيد، مارون، گچساران، بحر گانسار و كوپال و سازند كژدمي در مخازن رخش، رستم، منصوري، نوروز و سولابدار (به همراه گروه خامي) سنگ پوش مي باشد. سازند هاي سروك ( در مخازن بي بي حكيمه ، رگه سفيد و اهواز)، هيث (در مخازن ساسان، رخش و رستم) ، بورگان به همراه كژدمي (سيروس)، گدون (خرگ)، گورپي (در مخازن كوپال و اهواز)، سورمه زيرين (رستم)، فارس زيرين (بحر گانسار) و جهرم (بحرگانسار) نيز سنگ پوش مي باشد (Alsharhan and Nairn, 1997). 

ترکیب و خصوصیات سیالات حفاری در مخازن نفتی

Composition and Properties of Drilling and Completion Fluids

بخش اول

بخش دوم

بخش سوم

بخش چهارم

بخش پنجم

بخش ششم

بخش هفتم

بخش هشتم

بخش نهم

لینکهای جدید از راپیدشیر

http://rapidshare.com/files/118484891/Composition.part6.rar
http://rapidshare.com/files/118485005/Composition.part1.rar
http://rapidshare.com/files/118485106/Composition.part2.rar
http://rapidshare.com/files/118485212/Composition.part3.rar
http://rapidshare.com/files/118485311/Composition.part4.rar
http://rapidshare.com/files/118485372/Composition.part5.rar

زمین شناسی نفت

نمایش طریقه حفاری در چاه های نفت

تشکیل تله های نفتی و مهاجرت نفت