اهداف راه اندازی شبکه
پژوهشگاه بین المللی زلزله شناسی و مهندسی زلزله در راستای شناسایی مناطق اصلی زلزله خیز و سازوکارهای مربوطه دست به طراحی و راه اندازی یک شبکه لرزه نگاری باندپهن درکشورنمود که اهداف زیر را دنبال می نماید:

  • تهیه یک بانک اطلاعاتی کامل از زمین لرزه های رویداده در کشور.
  • پوشش کامل کشور به کمک ایستگاههای لرزه نگاری به منظورتعیین اطلاعات لازم در رابطه با لرزه خیزی مناطق مختلف کشور.
  • ثبت زمینلرزه های دور و نزدیک در گستره وسیعی از فرکانسها ودامنه ها به دلیل استفاده از لرزه نگاری باند پهن.
  • اعلام وگزارش زمین لرزه ها در کمترین زمان ممکن با استفاده از سیستم پیام کوتاه، پست الکترونیک و وب سایت برای اطلاع رسانی به مسئولین مربوطه جهت کاربردهای مدیریت بحران.
  • مطالعه ماهیت لرزه خیزی کشور، تعیین ساختار پوسته و مناطق لرزه خیز به کمک اطلاعات ثبت شده در شبکه لرزه نگاری.
  • استفاده از داده های تکمیلی که با نصب تجهیزات شبکه موقت در مناطق با لرزه خیزی بالا به دست می آید.

شبکه ملی لرزه نگاری باندپهن کشور باتوجه به اهداف فوق الذکر طراحی گردید تا هرگونه نقص وکمبودموجود را برطرف نموده وعلاوه بر پیشبرد اهداف پژوهشگاه از اطلاعات آن در زمینه های تحقیقاتی و آموزشی نیز بهره برداری لازم نماید.

 

تاریخچه راه اندازی شبکه
فکر راه اندازی شبکه ملی لرزه نگاری باند پهن ازهمان ابتدای تأسیس پژوهشگاه همراه مسئولین مربوطه بوده تا اینکه در اواسط سال 1376 با خرید تجهیزات مربوطه اولین ایستگاه لرزه نگاری در شهرستان آشتیان راه اندازی گردید وسپس با پیگیری های مسئولان و تلاش کارشناسان پژوهشکده زلزله شناسی ایستگاههای نائین، کاوش و زاهدان نیز راه اندازی گردید وبه وسیله سیستم مخابرات ماهواره ای (VSAT) به مرکز شبکه متصل گردیدند. باتوجه به محدودیتهای فنی اولیه وعدم دسترسی به تکنولوژی پیشرفته به سبب شرایط موجود آن زمان اطلاعات به صورت Offline از ایستگاهها استخراج و بعد تجزیه و تحلیل می گردید تا اینکه با افزایش تعداد ایستگاهها و رفع مشکل سیستم مخابراتی و امکان ارسال اطلاعات به صورت Online از سال 1382 پژوهشگاه برآن گردید تا سیستمهای لرزه نگاری پیشرفته تری را مورد استفاده قرار دهد بر همین اساس از سیستمهای شرکت Guralp در ایستگاهها در سال 1382 استفاده گردید. که تا‎کنون نیزاز همین سیستمها درایستگاهها ومرکز شبکه استفاده می گردد والبته سیستم ماهواره ای در سال1386 با پیشرفته ترین سیستم موجود درجهان و به صورت Single Hop تعویض گردید تا بهترین کارایی و بالاترین ضریب ایمنی در انتقال اطلاعات حاصل گردد.
بر اساس مصوبه مورخ 15/11/87 هیات امنای پژوهشگاه، این مرکز به مرکز شبکه ملی لرزه نگاری باند پهن بعنوان یکی از مراکز پژوهشگاه تبدیل گردیده است.

هدف

  • ثبت دقیق و قابل اعتماد رویدادهای لرزه ای طبیعی و مصنوعی در ایران و منطقه؛
  • محاسبه دقیق مشخصات زمین‌لرزه‌ها (محل، زمان، بزرگا، عمق و ... ) و اطلاع رسانی سریع به مراکز زیربط از طریق وب سایت پژوهشگاه، پست الکترونیکی و SMS؛
  • پردازش نهایی و جمع آوری اطلاعات جامع رویدادهای لرزه ای به منظور دسترسی سریع محققین در راستای اجرای پژوهش های علمی و کاربردی؛
  • مطالعه و تحقیق بر فعالیتهای لرزه خیزی ایران، گسلهای فعال و لرزه زا و فرابینی پهنه‌های لرزه خیز پوسته ایران ؛
  • تدوین اطلاعات دقیق برای استفاده در مطالعات پیش‌بینی زلزله‌ها و تعیین پارامترهای فیزیکی ساختار پوسته و جبه ایران؛
  • برآورد قابل اعتماد احتمال خطر وقوع زلزله در سراسر پهنه ایران زمین. 

توانمندیها و خروجی شبکه

  • وضعیت موجود:
    • محاسبه پارامترهای زمین‌لرزه‌های با بزرگی بیش از 3 حداکثر 20 دقیقه پس از وقوع؛
    • تعیین پارامترهای زمین‌لرزه‌های با بزرگی بیش از 5/4 با سیستم خودپردازشگر (اتوماتیک) حداکثر 5 دقیقه پس از وقوع رویداد؛
    • تعیین محل و بزرگی رویدادهای لرزه ای کشورهای همسایه.
  • انتهای فاز اول
    توانمندیها و خروجی شبکه لرزه نگاری باندپهن کشور پس از نصب و راه اندازی 27 ایستگاه لرزه نگاری شامل موارد زیر خواهد بود:
    • محاسبه پارامترهای رویدادهای لرزه ای بابیش از 5/2 و با دقت 5 کیلومتر حداکثر 10 دقیقه پس از وقوع هر رویداد لرزه ای؛
    • تعیین مشخصات زمین‌لرزه‌های با بیش از 3 حداکثر 5 دقیقه پس از وقوع رویداد؛
    • افزایش دقت در تعیین مکان رویدادهای لرزه ای کشورهای همسایه و رویداد های لرزه ای دور لرز
  • در انتهای فاز دوم:
    خروجی شبکه لرزه نگاری باندپهن کشور پس از ارتقا به 48 ایستگاه باند پهن دائم موقعیت) شامل مراحل زیر می باشد
    • ثبت، پردازش و محاسبه پارامترهای رویداد های لرزه ای (محلی،منطقه ای و دورلرز) با دقت و کیفیت مطلوب؛
    • تعیین پارامترهای هندسه گسلهای مسبب زمین‌لرزه‌های کوچک و بزرگ در پهنه ایران زمین؛
    • محاسبه پارامترهای تغییر میدانهای تنش در پهنه ایران؛
    • محاسبه پارامترهای ناهمسان گردی امواج برشی و طولی در اعماق گوشته و پوسته فلات ایران؛
    • ثبت پیش لرزه‌ها و پس لرزه‌های زمین‌لرزه‌های بزرگ و متوسط.

 

مختصات ‌جغرافیایی ایستگاههای شبکه  لرزه نگاری باند پهن ایران


Station
Lat.N
Long.E
Elevation (m)

Start Time
Ashtian (ASAO)
34.548
50.025
2217

1998/03/28

Persian Gulf (BNDS)
27.399
56.171
1500

2002

Bojnurd (BJRD) 37.700 57.408 1337 2008/01/27
Charan-Tehran(CHTH)

35.908

51.126

 2350

2005

Damavand (DAMV)
35.630
51.971
2520

2002

Germi-Ardebil (GRMI)
38.810
47.894
1300

2000

Ghir-Karzin(GHIR) 28.286 52.987 1200

2000

Ghom (GHVR) 34.480 51.295 927 2007/02/15
Kerman (KRBR) 29.982 56.761 2576

2005

Khomeyn (KHMZ) 33.739 49.959 1985

2009/01/12

Maku (MAKU) 39.355 44.683 1730 2004/04/03
Maravetape (MRVT)
37.659
56.089
870

2006/04/11

Naein (NASN)
32.799
52.808
2379

1998/03/28

Ramhormoz (RMKL) 30.982 49.809 176 2008/01/22
Sanandaj (SNGE)
35.093
47.347
1940

2002

Shahrakht (SHRT) 33.646 60.291 837

2008/09/13

Shahrood (SHRD) 35.99 56.01 1264 2009/02/04
Shooshtar (SHGR) 32.108 48.801 150

2005

Tehran (THKV)
35.916
50.879
1795

1999/04/24

Tabas(TABS) 33.649 57.119 1106
 2008/09/10
Zahedan (ZHSF)
29.611
60.775
1575

1999/10/10

Zanjan (ZNJK) 36.670 48.685 2200

2007/09/11

Ahram (AHRM) 28.864 51.295 80 2010/06/02
Basiran (BSRN) 31.996 59.118 1416
Bejestan (GNBJ)
34.312
58.327
2094

Chabahar (CHBR) 25.595 60.482 125 2009/10/23
Ilam (ILAM) 33.62 46.2 796

Mashhad (MSHD)
36.587
59.943
1965

Yasooje (YASJ) 31.1 51.3 2186
Yazd (YAZD) 32.455 54.677 -

 

منبع : پژوهشگاه بین المللی زلزله شناسی و مهندسی زلزله